"Etnograf i Film "
18’ Real. Małgorzata Jaszczołt, Mariusz Raniszewski, Polska 2014

O swojej pracy etnografa i filmowca opowie nam Krzysztof Chojnacki. Opowieści o filmowaniu ginących zawodów w PRL towarzyszyć będą fragmenty filmów zrealizowanych w latach 60’, 70’, 80’ przez warszawskich etnografów: Piotra Szackiego, Lecha Mroza, Krzysztofa Chojnackiego i Urszulę Gmachowską.
Jęz. polski

w górę strony


"Baranku Boży"
32’ Reż. Jacek Olędzki, Polska 1984

Dzięki Państwowemu Muzeum Etnograficznemu mamy okazję zaprezentować ten film w wersji cyfrowej wraz z autorskim komentarzem Jacka Olędzkiego (do tej pory film i komentarz były na dwóch oddzielnych szpulach) Obraz będący zapisem życia mongolskich pasterzy- koczowników stał się dla autora polem do refleksji estetycznej a przede wszystkim etycznej ilustrującej próbę zrozumienia odległej kultury przez Europejczyka.
Jęz. polski
(*Film zawiera scenę uboju)

w górę strony


"Filmy Afrykańskie"
Real. Jacek Olędzki, Polska 1989

Dar-Dakar 15’
Kano 10’
Yaounde 5:30’
Cykl trzech filmów Jacka Olędzkiego opatrzonych wspólnym komentarzem, opartych na materiale wizualnym zgromadzonym w trakcie wypraw do Afryki w latach 1972-73 i 1976-77. Wszystkie filmy łączy fascynacja ich autora estetyką sztuki i architektury afrykańskiej w której dostrzega on zarówno elementy dające się porównać z dorobkiem kultury europejskiej jak i osiągnięcia estetyczne i architektoniczne, których Europejczycy w XXw. dopiero zaczynają się uczyć.
Jęz. polski

w górę strony


"Buty"
8’ Reż. Żanka Kopczyńska, Kuba Kopczyński, Polska 2012

Bohaterami tego krótkiego filmu są przedmioty stale przy nas obecne, czyli buty. Ile ma się par? Ile powinno? Czemu tyle? Może więcej? Po co je kupiliśmy i dlaczego właśnie te? W ciągu kilku minut twórcy zwracają uwagę, jak różne mogą być odpowiedzi na te pytania.
Jęz. polski

w górę strony


"Colorful Insects"
16’ Reż. Patryk Pawlaczyk, Polska 2012

O swojej relacji z artefaktami muzealnymi opowie nam Gwen van der Eijnde, projektant kostiumów rezydujący obecnie w CSW zamek ujazdowski. Wizyta w Państwowym Muzeum Etnograficznym okazała się dla niego kopalnią inspiracji. Nie patrzy on jednak na stroje okiem badacza kultury materialnej – dla niego to kolorowe insekty zamknięte w gablotach ale czekające aż ktoś tchnie w nie nowe życie.
Jęz. angielski, napisy polskie

w górę strony


"Spoon’s Tale"
68’ Reż. Adrian-Nicolae Furtuna, Rumunia 2012

Łyżka. Podejrzewam, że większość z nas miała w ręku łyżkę, zapewne metalową. To będzie opowieść łyżki drewnianej. Łyżki, którą na rumuńskim targu zauważa twórca i o której zaczyna rozmawiać ze sprzedawczynią. Razem z nim stopniowo, coraz lepiej poznajemy historię łyżki – a wraz z nią przeszłość rękodzieła. Zainteresowanie jednym przedmiotem prowadzi reżysera coraz dalej i dalej, odkrywając przed nami losy różnych grup wśród obywateli Rumunii zwłaszcza zaś rzemieślników z romskiej grupy Rudari.
Jęz. rumuński/romski, napisy angielskie

w górę strony


"Our Missionaries"
8’ Reż. Martin Gruber, USA/Gwinea 2013

W małej wiosce na wybrzeżu Gwinei misjonarze pojawili się nagle. Równie nagle zniknęli, choć nikt ich nie prześladował, w okolicy nie wybuchł konflikt ani epidemia to wyjechali w pośpiechu pozostawiając po sobie wiele „artefaktów”. Film wykorzystuje narracje mieszkańców wioski i materialne pozostałości pobytu misjonarzy by w mistrzowsko krótkim obrazie opowiedzieć historię wielkiego międzykulturowego nieporozumienia.

w górę strony


"Pod płaszczem Matki Boskiej murachowskiej"
21’ Real. Tamara Allina, Polska 2014

Podolska wieś Murafa jest wyjątkowa, między innymi ze względu na liczną i aktywną społeczność katolicką. Choć murachowscy katolicy dawno już przestali posługiwać się językiem polskim na co dzień, to przez wiele lat był on językiem „sacrum” a polskość pozostawała ważnym elementem kulturowej tożsamości. Film Tamary Alliny to kameralny portret dwóch nietuzinkowych postaci a zarazem jednych z ostatnich „Polaków” w Murafie. Film powstał ramach laboratorium etnograficznego Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW „Kultura religijna wobez zmian społecznych” pod kierunkiem prof. Magdaleny Zowczak.
Jęz. polski/ukraiński, napisy polskie

w górę strony


"Lokkol. Alwasi and Aikidje go (also) to school"
51’ Reż. Francesco Sincich, Włochy 2013

Wodaabe, koczownicza podgrupa Fulan, wydają siebyć ludem szczęśliwym – chełpią się najpiękniejszymi mężczyznami, najpiękniejszymi kobietami, nawet ich krowy są pięknie. Jednak w dzisiejszym świecie coraz ważniejszy jest dostęp do pieniędzy, edukacji, mediów. Gdy na terytorium Wodaabe powstaje pierwsza w historii szkoła, starszyzna postanawia, że również dziewczynki będą się uczyć. Jednak zanim bohaterki filmu Lokkol dotrą w końcu do szkoły muszą wywiązać się ze wszystkich obowiązków dziewczyny Wodaabe – a tych jest naprawdę dużo.
(*Film zawiera sceny które uznać można za drastyczne)

w górę strony


"Life Without Words"
71’ Reż. Adam Isenberg, Turcja 2011

Nikaraguański język migowy jest wyjątkowy w skali światowej – został stworzony samodzielnie przez głuche dzieci w latach 80’ gdy w miastach Nikaragui powstały pierwsze szkoły dla głuchoniemych. Od tamtej pory został skodyfikowany i wszedł do użytku w edukacji niesłyszących dzieci. Niestety, podziały społeczne w Nikaragui wciąż są wyraźne i na prowincji wciąż żyją ludzie głuchoniemi nie mający nigdy żadnego kontaktu z jakimkolwiek językiem i żadną formą edukacji. W filmie towarzyszymy wolontariuszce pragnącej nauczyć języka migowego rodzeństwo trójki niesłyszących dzieci i ich rodzinę, nie jest to jednak zadanie proste, zwłaszcza gdy weźmiemy pod uwagę, że bohaterowie filmu to już nie dzieci a dorośli ludzie którzy nigdy nie posługiwali się żadnym językiem.
Jęz. hiszpański/nikaraguański migowy, napisy angielskie

w górę strony


"Writings that weave waves"
60’ Reż. Cerise Phiv, Tajwan 2013

Wschodnia Formosa, według jednej z teorii, jest miejscem gdzie 6000 lat temu zaczęła się migracja ludów Austronezyjskich, mieszkańców większości wysp oceanu spokojnego i indyjskiego. Dziś jest to dom dla większości rdzennej ludności Tajwanu. Dokument Cerise Phiv’a skupia się na małej grupie młodych członków plemienia Atayal i ich strategiach wyrażania „rdzennej” tożsamości poprzez odnajdywanie i wynajdywanie tradycji. Jednocześnie film ukazuje łączność Atayal z innymi narodami Pacyfiku, nie tylko poprzez pokrewny język, lecz również przez podróże i transnarodowe festiwale tworzące globalną społeczność rdzennych narodów.
Jęz. chiński mandaryński, napisy angielskie

w górę strony


"Krasna Malanka"
52’ Reż. Dmytro Sukholytkyy-Sobchuk, 2013, Ukraina

Film realizowany przez kilka lat, w różnych sytuacjach, z udziałem kolejnych pokoleń młodych mężczyzn przygotowujących karnawałowe święto Malanka w zamieszkanej przez rumuńską mniejszość wsi Krasna w Obwodzie Czerniowieckim. Malnka jest świętem angażującym prawie wszystkich mieszkańców Krasnej, jednak dla organizujących ją młodzieńców jest przeżyciem wyjątkowym i swoistym rytuałem przejścia. „Krasna Malanka” to nie tylko zapis żywej tradycji, a przede wszystkim znakomity portret społeczności współczesnej ukraińskiej wsi.
Jęz. rumuński/ukraiński, napisy angielskie
(*Film zawiera sceny, które można uznać za przemoc wobec zwierząt)

w górę strony


"We don’t need a Grave"
27’ Reż. Satbyul Kim, Japonia 2013

„We don’t need a Grave” opowiada o fundacji z Japonii, która zajmuje się promowaniem i organizacją niereligijnych pogrzebów polegających na rozrzucaniu prochów (najczęściej do morza, lub jakiegoś innego pięknego/ważnego miejsca).Dzięki wnikliwości autorki filmu zyskujemy wielowymiarowy obraz tej praktyki obejmujący zarówno procedurę mielenia kości na proszek (w profesjonalnej maszynie lub w domu młotkiem) jak i oficjalne ceremonie czy zwierzenia ludzi, którzy chowają w ten sposób bliskich. Film we wciągający sposób łączy takie tematy jak intymność, miłość, śmierć z rytuałem oraz społecznymi i prawnymi konsekwencjami takiego działania.
Jęz. japoński, napisy angielskie

w górę strony


"Live Happily Ever After?"
28’ Reż. Dorien Theuns, Anglia/Holandia 2013

W 1714 roku Cornelis Chastelein, dawny oficer, a później zapalony misjonarz, swoją ostatnią wolą uwolnił 12 rodzin indonezyjskich niewolników nadając im prawo własności do jego ziemi. Jedynym warunkiem dla obdarowanych było utrzymanie i poszerzanie chrześcijańskiej wiary, miał być to zaczątek idealnej, egalitarnej wspólnoty chrześcijańskiej. Taki był początek miejscowości Depok. Dziś, 300 lat później, Depok jest dużym miasteczkiem na przedmieściach Dżakarty, wciąż jednak mieszkają w nim prawdziwi „Depokkers” – potomkowie 12 wolnych rodzin – usiłujący praktykować swoją religię i znaleźć swoje miejsce w muzułmańskiej Indonezji.
Jęz. holenderski, napisy angielskie

w górę strony


"Macko"
30’ Reż. Davor Borić, Chorwacja 2013

Chorwacki reżyser Davor Borić gościł już na „Oczach i Obiektywach” z filmem „Gorgeus of the Evning”. Tym razem zostawiamy za sobą karnawałową zabawę i skupiamy się na jednej osobie. Tytułowy Macko to miejscowy artysta. Rękodzieło jest dla naszego bohatera nie tylko sposobem na związanie końca z końcem a również działalności na rzecz miejscowej społeczności i środkiem umożliwiającym przepracowanie wojennej traumy.
Jęz. chorwacki, napisy angielskie

w górę strony


"City Tour"
50’ Reż. Andrei Nicolae Teodorescu, Rumunia 2013

W tym filmie głos zabiera załoga ratowników medycznych i miasto – ale ta jego część, której istnienia zwykle się nie dostrzega bądź przemilcza. Pracownicy szpitala wyruszają w trasę i spotykają się z ludźmi w rozpaczliwych sytuacjach, uzależnionymi od narkotyków, parających się prostytucją, często bezdomnych i żyjących w skrajnej nędzy. I oni, i załoga karetki opowiadają historie – swoje bądź cudze, opisujące początki pracy na ulicy czy nadużycia policji. Jest to film o życiu, które trwa, które mimo trudów i przeszkód jest wyzwaniem, jakiemu bohaterowie i bohaterki City Tours próbują podołać.
Jęz. rumuński, napisy angielskie
(*Film podejmuje trudną tematykę i prezentuje wypowiedzi, które mogą zostać uznane za drastyczne)

w górę strony
"Golden Worm"
12’ Reż. Cairang Duojie, USA 2013

Ophiocordyceps sinensis, yatsa gunbu – to nazwy wyjątkowego grzyba, występującego jedynie w Himalajach , którego owocniki wyrastają z głowy zabitej gąsienicy-nosicielki. Od wieków owocniki wraz ze zmumifikowanymi gąsienicami cienione są jako specyfik tradycyjnej chińskiej medycyny, osiągając w Chinach zawrotne ceny. Wraz ze wzrostem zamożności chińskiego społeczeństwa wzrasta popyt na yatsa gunbu – dziś dla wielu młodych Tybetańczyków z prowincji zbieranie gąsienic jest jedynym sposobem na zdobycie pieniędzy.
Jęz. tybetański, napisy angielskie

w górę strony


"Noise that Brings Money "
41’ Reż. Konrad Pilot, Norwegia 2013

Na rynku żelaza w Maroua, regionie na dalekiej północy Kamerunu, miejscowi kowale przemieniają złom w przedmioty codziennego użytku. Karoserie stają się taczkami , koła ciężarówek są przekształcane w pługi, a mniejsze kawałki złomu kończą jako łyżki. „Hałas, który przynosi pieniądze” to portret Abakara – ambitnego i kreatywnego kowala – wynalazcy, który ze złomu wyczarowuje swoją „ulepszoną” kuchenkę na węgiel i drewno, wynalazek, który ma zapewnić mu stabilne życie „przedsiębiorcy”. Film powstał jako praca magisterska (MA) na Visual Cultural Sudies Uniwersytetu w Tromsø.
Napisy angielskie

w górę strony


"Songs of Blue Hills"
90’ Reż. Utpal Borpujari, Indie 2012

Naga z północno-wschodnich Indii nie są jednorodną grupą, ludy dzieli wiele, a łączy - muzyka. Ona, wraz z tańcem, stanowi rdzeń kultury Naga. Dawniej, w Nagaland chrześcijańscy misjonarze deprecjonowali wartość tradycyjnych pieśni, gdyż wiązali je oni z pogańskimi wierzeniami grupy. Obecnie, kiedy tradycyjna muzyka ludowa przeżywa odrodzenie, młode pokolenie próbuje uwspółcześnić jej brzmienie, uczynić zrozumiałą dla każdego słuchacza.

w górę strony


"Takiej Polki na kraju nikt nie zna"
6:30’ Real. Jacek Wajszczak, Polska 2013

Bohaterami tego filmu są słynny muzyk ludowy Franciszek Racis i jego wnuczka Agnieszka ze wsi Rutka Tartak na Suwalszczyźnie. Ten krótki obraz stanowi próbę uchwycenia międzypokoleniowego dialogu i różnych podejść do muzyki ludowej.
Jęz. polski

w górę strony


"Messages by Music – Senegal in Transition"
76’ Reż. Cornelia Strasser, Szwajcaria/Senegal 2013

W zachodniej Afryce istnieje tradycja przekazywania informacji za pośrednictwem muzyki. To stwierdzenie jest wyjątkowo prawdziwe dla wszystkich bohaterów filmu, zarówno tradycyjnych śpiewaków (Griotów) jak i ich współczesnych odpowiedników (a nieraz zjadliwych krytyków) reprezentowanych w filmie przez rapera i pan-afrykanistę Awadiego oraz piosenkarza R&B Facoly’ego.
Jęz. wolof/francuski, napisy angielskie

w górę strony


"Darkmoon"
50’ Reż. Thomas John, „Ronyk” (Floriano Enrique Hernandez Cruz), Meksyk 2013

Po problemach z projekcją w zeszłym roku z radością przedstawiamy „Darkmoon” Thomasa Johna. Zrealizowany wspólnie z „Ronykiem”, meksykańskim artystą wizualnym, film wykorzystuje poetycki jeżyk sztuk wizualnych by przedstawić nam postać Angeliny Suyul, bilingwalnej poetki piszącej w majańskim języku Tzotzil. Zarówno twórczość poetki jak i obraz filmowy stanowią próbę uchwycenia tożsamości młodych rdzennych mieszkańców Meksyku. Film wraz z pracą pisemną opartą na badaniach terenowych stanowią pracę magisterską (MA) Thomasa na kierunku Antropologia Wizualna i Mediów na Wolnym Uniwersytecie Berlina.
Jęz. hiszpański/tzotzil, napisy angielskie

w górę strony


"Afluentes"
29’ Reż. Joao Meririnhos Wlk. Brytania/Peru 2013

„Afluentes” to po Hiszpańsku dopływy. Mniejsze rzeki i strumienie wpadające do większej rzeki albo jeziora. W tym przypadku owo jezioro to Ayahuasca, napar o właściwościach psychodelicznych, który ściągną bohaterów filmu do peruwiańskiej części Amazonii. Film Joao Meririnhosa jest próbą pokazania wciąż narastającego fenomenu „duchowej turystyki” która z całego świata przyciąga do Amazanonii ludzi pragnących kontaktu z „autentycznym” szamańskim rytuałem. Film powstał jako praca magisterska (MA) na wydziale antropologii wizualnej Uniwersytetu w Manchesterze.
Jęz. hiszpański, napisy angielskie

w górę strony


"Fatima"
8’ reż. Rafał Skalski, Polska 2012

Swoją historię opowie nam szesnastoletnia Fatima – Czeczenka i uczennica jednego z warszawskich gimnazjów. Będzie to opowieść o tym jak postrzega siebie w polskiej szkole, o trudnościach jakie stoją przed dziećmi migrantów chcącymi kształcić się w Polsce a w końcu o problemach ze zbliżeniem do siebie polskich i czeczeńskich rówieśników i rówieśnic. Film został zrealizowany w serii filmowej „Narracje Migrantów” Fundacji na rzecz Różnorodności Społecznej.
Jęz. polski

w górę strony


"The Camp"
91’ reż. Jean-Frederick de Hasque. Belgia 2012

Obóz dla uchodźców w Agame jest największą tego typu placówką w Beninie, będącą schronieniem głównie dla uciekinierów z krajów sąsiadujących. Spoglądając okiem i obiektywem belgijskiego etnografa nie możemy jednak oprzeć się wrażeniu, że trafiliśmy do zwykłej, całkiem zamożnej wioski. Jedynie narracje uchodźców i ich nieustająca praca przypominają o tym, że w założeniu Agame miało być dla niech jedynie tymczasowym miejscem zamieszkania.

w górę strony


"Behind the Wheel"
Reż. Elise Laker, Tadżykistan 2013

Każdego roku setki migrantów, głównie mężczyzn opuszcza Tadżykistan w poszukiwaniu dobrze płatnej pracy za granicą. Co jednak dzieje się z kobietami, które zostają na miejscu? „Behind the Wheel” ukazuje nam jedną z odpowiedzi na to pytanie, poprzez historię Nigory – Uzbeczki, której spokojnie życie jako „pani domu” zostaje wywrócone do góry nogami przez wyjazd męża. Nie mogąc polegać na partnerze (który zaczął już nowe życie w Rosji) Nigora kwestionuje utarte normy genderowe i zaczyna samodzielnie zarabiać pieniądze w typowo „męskim” zawodzie – jako mechaniczka samochodowa.
Jęz. uzbecki, napisy angielskie

w górę strony


"Forward (Adelante)"
51’ Reż. Noam Osband, USA 2013

Katolicka parafia św. Patryka w Norristown została założona przez irlandzkich migrantów i przez wiele lat stanowił dla nich religijne i towarzyskie centrum. W końcu jednak parafia zaczęła podupadać, w 1990 roku katolicka szkoła, niegdyś przyjmująca 30 – 40 dzieci do jednej klasy, została zamknięta. Wszystko wskazywało na to, że podobny los czeka też sam kościół. Wtedy przybyli Meksykanie. Ich obecność tchnęła nowe życie w parafię, jednocześnie stawiając nowe wyzwania. „Forward” to opowiedziana z dużym rozmachem historia dwóch zupełnie odmiennych społeczności migranckich dla których religia okazuje się być wspólnym językiem. Film jest elementem dysertacji Noama Osbanda na temat przeżyć migrantów ekonomicznych we współczesnych Stanach Zjednoczonych.
Jęz. hiszpański/angielski, napisy angielskie

w górę strony


"Igrushki"
51’ Reż. Lina Lužytė, Litwa 2012

Jechałam pociągiem. Stanęliśmy na stacji w Żłobinie, obudziłam się, a w oknie był krokodyl. Tak reżyserka filmu opisuje swoją pierwszą bytność w białoruskim miasteczku, żyjącym ze sprzedawanych pasażerom pociągu igrushek, czyli pluszowych zabawek – w tym wspomnianego krokodyla. Idąc jego tropem, Lina Lužytė dociera do twórczyń zabawek i pokazuje nam ich losy. Widzimy ich pracę, determinację i cały Żłobin, w którym podchodzenie do pociągu z pluszakiem jest nielegalne, więc do pociągu Żłobin się skrada, a z milicją – tańczy.
Jęz. rosyjski, napisy angielskie
(* Film zawiera niecenzuralne słownictwo)

w górę strony


"Ana Botol in West Timor"
43’ reż. Yoshinari Morita. Japonia 2012

W Kupang w indonezyjskim Zachodnim Timorze żyją i pracują tzw. ana botol – „butelkowe dzieciaki”. Większość czasu w mieście spędzają oni na zbieraniu złomu i niepotrzebnych rzeczy by wymienić je na pieniądze. Pieniądze, które wydadzą żyjąc przez resztę roku spokojnie w górskich wioskach na wschód od Kupang. Film jest próbą podważenia i przedyskutowania na nowo utartych stereotypów dotyczących ubóstwa w krajach globalnego południa.

w górę strony


"Tryptyk Jabłkobranie"
Real. Jacek Wajszczak, Polska 2013

"Jabłka, człowiek, maszyna" 2:10’
"Coś swojego" 17:21’
"Takie jabłka" 3:30’
Tryptyk „Jabłkobranie” to opowieść o codzienności pewnej rodziny w południowo-wschodniej Polsce i, oczywiście, o zbiorze Jabłek – a to nie przelewki, załadować i sprzedać trzeba 11 ton jabłek! Filmy Jacka Wajszczaka są jednak czymś więcej niż proste kino obserwacyjne, to poszukiwanie istoty filmu antropologicznego, wolnego od zamkniętej struktury „dramatu społecznego” a otwartej na ciągły dialog i zmianę miejsca pomiędzy obserwującym i obserwowanymi.
Jęz. polski

w górę strony


"Searcy County"
6:22’ Reż. Noam Osband, USA 2012

Jak podkreśla sam autor, po badaniach terenowych prowadzonych w amerykańskim interiorze, zależało mu na stworzeniu filmu szczerze ukazującego realia życia jego rozmówców. Obserwowanym przez Osbanda miejscem jest aukcja bydła – najważniejsze miejsce na ekonomicznej mapie prowincjonalnego Serarcy County.
(*Film zawiera sceny, które można uznać za przemoc wobec zwierząt)

w górę strony


"Mahout: Changing Reigns"
17’ Reż. Erik Dettle, USA 2013

Mahout – tak nazywają w Tajlandii ludzi których życie nierozerwalnie związane jest z opieką i tresurą słoni. Tradycyjnie wędrowali oni ze swoimi słoniami po półdzikich pastwiskach, czasem tylko trafiając do miast. Ich życie poznajemy poprzez narrację młodego spadkobiercy tradycji oraz miejscowego buddyjskiego mnicha, którzy pokazują nam jak zmienia się stosunek ludzi do słoni pod wpływem urbanizacji i kapitalizmu.
Jęz. tajski, napisy angielskie

w górę strony


"Casa das Minas - Twilight of the Sanctuary"
80’ Reż. Hili Leimgruber, Jens Woernie, Brazylia, Szwajcaria 2013

Hili Liemgruber dotarła do „Casa das Minas” – brazylijskiej świątyni Voodoo dzięki inspiracji książkami niemieckiego pisarza Huberta Fichte, potrzeba było jednak 6 lat by w końcu reżyserka ukończyła swój film o tym wyjątkowym miejscu. Nie zobaczymy w nim wymyślnych rytuałów, krwi ofiarnych zwierząt czy szaleńczych transów. To film o starych kontynuatorkach dawnej tradycji, które nie przekazały swojej wiedzy i ważnym miejscu kultu, które wkrótce przestanie istnieć, a zarazem osobista, etnograficzna opowieść o relacji filmowczyni z kapłankami, które wcale nie są takie skore do dzielenia się swoimi tajemnicami.
Jęz. portugalski, napisy angielskie

w górę strony