Jacek Olędzki - antropolog-filmowiec

Twórczość Jacka Olędzkiego stanowi przykład realizacji pełnej, choćby przez to, że był antropologiem piszącym i filmowcem, klasycznym badaczem terenowym i fotografikiem. A także i z tego względu, że filmy, jakie po nim pozostały, zawsze były formą wypowiedzi totalnej i świadomej w każdym etapie powstawania; od zamysłu, realizacji zdjęć po montaż, opracowanie komentarzy i podkład dźwiękowy. Tak na przestrzeni około trzydziestu lat powstało kilkanaście filmów, tworząc nie tylko ciekawy zbiór wypowiedzi i nie mniej ciekawy portret ich twórcy, ale - niestety - także przy okazji obraz niedostatków, ciągłego zmagania się z niezbyt zaawansowanym technicznie sprzętem i brakiem zrozumienia tego, jak ważnym elementem jest wizualizacja w etnograficznych badaniach terenowych, jaką rolę może pełnić fotografia i film w procesie poznawczym i edukacyjnym.

Jego filmy, szczególnie te wczesne, stanowią ciekawą propozycję wypowiedzi badawczej i sytuują się w ciekawym nurcie antropologii wizualnej. Są też ważnym świadectwem, dokumentacją czasu bezpowrotnie przeszłego.

Filmy i fotografie Jacka Olędzkiego na pewno wymagają wielu gruntownych badań i nowych odczytań. Pozostawił tysiące zdjęć dokumentujących otaczający go świat i pasję badawczą ich autora. Pozostały filmy, które na trwałe wpisują się w historię polskiej antropologii wizualnej, bo tworzą jej podwaliny. Jakby na przekór możliwościom i technicznym ograniczeniom stworzył niezwykle oryginalną, bo niepozbawioną emocji własną wizję filmu etnograficznego, w której, jak w błysku flesza, w skrawku wywołanej taśmy filmowej dostrzec można owo niewygasłe zaciekawienia światem.

Ryszard Ciarka

w górę strony